Hoe ontstaat kleurverschil bij FRP-platen en wat controleren wij?

Je pakt een pallet FRP-platen uit, legt er twee naast elkaar onder het tl-licht en ziet een nuance. Is dat normaal, of is het een gebrek? En als de wand straks twee tinten heeft, wie krijgt dan het telefoontje van de opdrachtgever? Die twijfel kent iedereen die ooit tegels, HPL of een pvc-vloer heeft nabesteld en net een andere tint kreeg.

Bij Wandbescherming hebben we meer dan 20 jaar ervaring in hygiënische wand- en plafondafwerking. Tijdens het verwerken van een order zien we de platen één voor één voorbijkomen. Daardoor weten we welk kleurverschil bij FRP-platen normaal is, welk verschil een reden is om de leverancier te bellen, en waar de grens tussen die twee ligt.

In dit artikel lees je wat een productiebatch is, waarom kunststof plaatmateriaal per batch een klein beetje kan verschillen, wat wij per plaat en per rol controleren, en wat je zelf doet bij het bestellen en vóór de montage. We vertellen ook wat onze controle niet kan uitsluiten, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent.

Wat je in dit artikel leest:

• Wat een productiebatch en een rol is bij FRP-platen
• Waarom kleur, glans en dikte per batch kunnen verschillen, en wanneer je dat ziet
• Wat Wandbescherming controleert: per plaat, periodiek en bij het wisselen van rol
• Welke verschillen ondanks die controle mogelijk blijven, en wat je zelf kunt doen

Wat is een productiebatch bij FRP-platen, en wat is een rol?

Een productiebatch is een partij laminaat die de fabrikant in één productieronde maakt, met dezelfde grondstoffen en onder dezelfde omstandigheden. Uit zo’n batch komen meerdere rollen. Van die rollen snijden wij de platen die jij bestelt.

Onze fabrikant Vetroresina maakt het laminaat als één doorlopende baan: glasvezelmat, hars en aan de zichtzijde een gepigmenteerde gelcoat. Die baan wordt opgerold in lengtes van 30, 60 of 120 meter. Hoe dat er van dichtbij uitziet, lees je in ons verslag van het bezoek aan de fabriek van Vetroresina.

Ken je de charge of het tintnummer van tegels, of het batchnummer op een rol behang? Dat is hetzelfde principe. Materiaal uit één batch is op elkaar afgestemd. Materiaal uit twee batches kan een nuance verschillen.

Waarom kunnen FRP-platen uit verschillende batches verschillen?

Omdat kleur, glans en dikte van een FRP-plaat ontstaan in een proces met grondstoffen, temperaturen en uitharding die per productieronde nooit exact hetzelfde zijn. Dat geldt voor al het gepigmenteerde kunststof plaatmateriaal, van gevelpanelen tot pvc-vloeren, en FRP is daarop geen uitzondering.

Kleur: het pigment zit in de gelcoat

De kleur van een FRP-plaat zit in de gelcoat, de toplaag van hars waarin het pigment is gemengd. Hoe de plaat verder is opgebouwd, lees je in wat FRP is en waar het van gemaakt wordt. Elke nieuwe partij gelcoat wordt opnieuw aangemaakt, en kleine verschillen in de dosering en menging van het pigment geven kleine verschillen in tint.

Dat is geen fabrieksgeheim. In een vakartikel van de Amerikaanse branchevereniging voor composieten (ACMA) staat dat gelcoatleveranciers doorgaans een kleurtolerantie van ongeveer 0,5 ΔE per batch hanteren, en dat de verwerking (onder meer temperatuur en uithardingscondities) daar nog eens een vergelijkbare afwijking aan kan toevoegen. Het advies uit datzelfde artikel: gebruik voor één project zoveel mogelijk dezelfde gelcoatbatch. Het zijn branchecijfers voor gelcoatverwerkers en geen specificatie van Vetroresina of van ons. Ze laten wel zien waarom “dezelfde RAL-kleur” iets anders is dan “exact dezelfde tint”.

Glans: uitharding en afwerking

Ook glans kan per batch een fractie verschillen. Glans hangt af van de samenstelling van de gelcoat en van de manier waarop het laminaat uithardt. Bij Vetroresina gebeurt dat uitharden zonder oven, bij een gecontroleerde temperatuur en in het eigen tempo van de hars. Dat levert een strak oppervlak op met weinig krimp. Maar ook een gecontroleerd natuurlijk proces heeft een bandbreedte.

Dikte: nominaal is geen absoluut

Een FRP-plaat heeft een nominale dikte, en fabrikanten hanteren daar toleranties op. Een doorlopend laminaat van glasvezel en hars is nu eenmaal nooit tot op de honderdste millimeter gelijk. Aan de wand zie je een klein dikteverschil niet terug. Bij de naad of in het profiel kan het wel uitmaken, en daarom letten wij daar apart op, zoals je verderop leest.

Waarom je een verschil soms wel en soms niet ziet

Twee platen kunnen onder het ene licht gelijk lijken en onder het andere licht net verschillen. Dat verschijnsel heet metamerie: twee oppervlakken lijken onder bepaalde omstandigheden dezelfde kleur te hebben, terwijl er onder ander licht wel een verschil te zien is. Tl-licht, led en daglicht hebben elk een ander spectrum. Ook de hoek van de lichtinval speelt mee, zeker bij een glanzend oppervlak. Een verschil dat je op de bouw bij strijklicht ziet, kan in de showroom onzichtbaar zijn. En andersom.

Wanneer is een kleurverschil een gebrek, en wanneer hoort het erbij?

Een licht verschil dat je alleen ziet door de lichtinval, hoort bij kunststof plaatmateriaal. Een duidelijk verschil dat je makkelijk met het blote oog ziet als twee platen naast elkaar liggen, hoort er niet bij. In dat tweede geval melden wij het direct bij onze leverancier.

Kleurverschil is meetbaar. De maat heet ΔE (delta E). Onder ongeveer 1 zie je een verschil niet; rond 2 tot 3 zie je het pas als je twee stukken naast elkaar legt. Wat die maat zegt en hoe de witte gelcoat van onze platen zich houdt onder UV-belasting, lees je in ons artikel over vergelen en UV-bestendigheid.

Visueel vergelijken is daarbij een erkende methode. Voor verf en lak bestaat er zelfs een norm voor het visueel vergelijken van kleur onder gedefinieerd licht (ISO 3668). De kern ervan: leg het materiaal naast een referentie, onder het licht waar het straks hangt, en kijk met rust.

Wat controleert Wandbescherming op iedere plaat?

Elke plaat komt bij ons één voor één uit de machine. Daardoor beoordelen we elke plaat apart in plaats van een hele pallet in één keer. We scannen elke plaat visueel op gebreken en letten daarbij op beschadigingen, op kleurverschil en op verschil in plaatdikte.

Bij plaatmateriaal dat als dicht pakket van de fabriek naar de bouw gaat, ziet vaak niemand de losse platen voordat de monteur ze uitpakt. Bij ons wordt elke plaat bekeken voordat hij in de order gaat. Een plaat met een zichtbare beschadiging of een afwijkende tint keuren we af en halen we uit de order.

De platen die je ontvangt, zijn dus stuk voor stuk bekeken op de punten die op de wand het meest opvallen. Wat die controle niet kan, lees je verderop: een controle met het oog vindt wat met het oog te zien is, en niet wat pas onder ander licht of op een groot vlak zichtbaar wordt.

Welke controles doen we periodiek tijdens een order?

Tijdens het verwerken van een order meten we periodiek na of de platen nog op de millimeter nauwkeurig zijn afgesneden. Dat doen we vooral op het moment dat we van rol wisselen.

Waarom juist dan? Een nieuwe rol is een nieuw startpunt voor de maatvoering, dus meten we op dat moment de maat na. Omdat een nieuwe rol bovendien uit een andere productiebatch kan komen, is de rolwissel ook het moment waarop een kleurverschil tussen platen het eerst kan opvallen bij de controle per plaat. Een maatverschil van een paar millimeter zie je aan één plaat niet. Over een wand van tien platen kan het optellen, bij de naden en bij het eindprofiel.

Hoe gaan we om met meerdere rollen en batches in één order?

Meerdere rollen voor één order is doorgaans geen probleem, zolang die rollen uit dezelfde productiebatch van de leverancier komen. Verschillende productiebatches binnen één order beperken we zoveel mogelijk, omdat daar het risico op een zichtbare nuance zit.

Dat sluit aan op wat de composietbranche en de tegelbranche al jaren adviseren: houd één project zoveel mogelijk binnen één batch. “Zoveel mogelijk” is daarbij een bewuste formulering. Bij een grote order, of bij een nabestelling maanden later, kan een tweede batch nodig zijn. Dat weet je liever vooraf dan dat je het achteraf op de wand ontdekt.

Hoe herleid je later welke plaat op jouw muur zit?

Elke rol heeft bij ons een eigen nummer, en dat nummer staat op je factuur. Daarmee is precies te herleiden uit welke rol de platen komen die bij jou op de muur zitten.

Voor jou betekent dat één praktische handeling: bewaar de factuur. Meld je later een afwijking, of wil je bijbestellen voor een reparatie of een uitbreiding, noem dan het rolnummer. Wij zien dan direct om welke rol het gaat en kunnen gericht kijken wat er mogelijk is. Of dezelfde rol of batch op dat moment nog op voorraad ligt, kunnen we niet vooraf beloven. In de tegelbranche bewaar je daarvoor het tintnummer van de doos; bij ons staat het nummer op een document dat je toch al bewaart.

Wat gebeurt er met een afgekeurde plaat?

Afgekeurd materiaal gaat terug naar onze fabrikant. Een plaat die bij de controle afvalt op een beschadiging, een afwijkende tint of een dikteverschil, sturen we dus terug naar de fabriek in plaats van naar een klant.

Zien we een duidelijk kleurverschil tussen rollen of batches, een verschil dat makkelijk met het blote oog te zien is, dan maken we daar direct een melding van bij de leverancier. Als exclusief dealer van Vetroresina voor de Benelux hebben we een directe lijn met de fabriek, dus zo’n melding komt niet bij een tussenpersoon terecht.

Welke verschillen blijven mogelijk, ook met deze controles?

Een lichte nuance in tint of glans tussen platen uit verschillende productiebatches blijft bij kunststof plaatmateriaal mogelijk. Dat geldt ook voor een verschil dat pas zichtbaar wordt onder een ander licht dan waarbij wij de platen bekeken hebben. Onze controle verkleint het risico op een zichtbaar verschil. Ze neemt het niet volledig weg.

Om het scherp te houden: hier is onze controle op gericht.

• Platen met een beschadiging of een zichtbaar gebrek
• Een duidelijk zichtbaar kleurverschil tussen platen, rollen of batches
• Maatafwijkingen in de snijmaat, vooral rond een rolwissel
• Onbekende herkomst: elke rol is via het nummer op de factuur herleidbaar

En dit zit ondanks die controle in de aard van het materiaal.

• Een kleine nuance in tint of glans tussen twee productiebatches, binnen wat je met het blote oog niet of nauwelijks ziet
• Metamerie: een verschil dat onder tl-licht onzichtbaar is en onder led of daglicht net opvalt
• Het effect van schaal: een klein sample oogt anders dan een hele wand in dezelfde kleur
• Kleine dikteverschillen binnen de toleranties van de fabrikant

De tegelbranche zegt het al ruim twintig jaar zo: nuance- en kleurafwijkingen liggen in de aard van het product. Voor FRP-platen is dat niet anders. Het verschil zit in wat een leverancier daar vooraf over vertelt, en in hoe hij het risico klein houdt.

Wat kun je zelf doen om zichtbaar kleurverschil te voorkomen?

Het meeste risico haal je weg bij het bestellen en vlak vóór de montage. Deze adviezen komen uit de brede praktijk van plaatmateriaal en tegels, en ze gelden net zo goed voor FRP-platen.

1. Bestel de hele ruimte in één keer. Reken snijverlies en een kleine reserve voor reparaties direct mee. Voor FRP-platen ligt het snijverlies gemiddeld op 10 tot 15 procent; hoe je dat meeneemt in de calculatie lees je in wat FRP per m² kost. Een nabestelling van vijf platen is precies het moment waarop een tweede batch in beeld komt.
2. Bewaar de factuur met het rolnummer. Dat is je referentie bij een melding of een nabestelling.
3. Pak de platen uit vóór de montage en leg ze naast elkaar in de ruimte zelf. Beoordeel ze onder het licht dat daar hangt, en als het kan ook bij daglicht. Zo zie je een eventueel verschil op het moment dat je er nog iets mee kunt.
4. Twijfel je? Bel voordat je lijmt. Een gemonteerde plaat is een discussie. Een plaat die nog op de pallet ligt, kunnen we samen bekijken. Noem het rolnummer en stuur een foto met beide platen naast elkaar in hetzelfde licht.
5. Moet je toch met twee batches werken? Verdeel per wand of per ruimte. Een nuance tussen twee wanden die niet in elkaar overlopen, valt niemand op. Dezelfde nuance midden in één vlak wel.
6. Wil je de tint vooraf zien in jouw ruimte? Vraag een sample aan en leg die naast het bestaande werk, onder het licht van de ruimte. Zo beoordeel je de kleur waar het telt, en niet op een scherm of in een showroom.

Veelgestelde vragen over kleurverschil bij FRP-platen

Is een klein kleurverschil tussen FRP-platen normaal?

Een lichte nuance die je alleen door de lichtinval ziet, hoort bij kunststof plaatmateriaal en is acceptabel. Een duidelijk verschil dat je makkelijk met het blote oog ziet als twee platen naast elkaar liggen, is dat niet. Dat melden wij bij de leverancier.

Controleert Wandbescherming elke plaat?

Ja. Elke plaat komt één voor één uit de machine en wordt visueel gecontroleerd op beschadigingen, kleurverschil en verschil in plaatdikte. Daarnaast meten we tijdens een order periodiek de snijmaat na, vooral bij het wisselen van rol.

Hoe weet ik uit welke rol mijn platen komen?

Elke rol heeft een eigen nummer en dat nummer staat op je factuur. Noem het rolnummer bij een melding of een nabestelling, dan weten wij direct om welk materiaal het gaat.

Kan ik later nabestellen in dezelfde kleur?

Wit (RAL 9016) en grijs (RAL 7040) zijn onze standaardkleuren en normaal gesproken uit voorraad leverbaar. Een nabestelling kan wel uit een andere productiebatch komen, en dan is een lichte nuance niet uit te sluiten. Noem bij het bestellen het rolnummer van je factuur, dan kijken we wat er mogelijk is. Bestel bij voorkeur de hele ruimte in één keer, met reserve.

Wat doe ik als ik een duidelijk kleurverschil zie?

Monteer de platen niet. Leg de afwijkende platen naast een goede plaat in hetzelfde licht, maak een foto en neem contact met ons op met het rolnummer van je factuur. Dan kijken we gericht wat er aan de hand is en wat we kunnen doen.

Controle per plaat, en open over wat overblijft

Kleurverschil bij FRP-platen ontstaat door kleine verschillen in gelcoat, uitharding en licht, en zelden door een fout in de productie. Wij verkleinen dat risico door elke plaat apart te bekijken op beschadiging, kleur en dikte, door periodiek en bij elke rolwissel de maat na te meten, door productiebatches binnen een order zoveel mogelijk te beperken, en door elke rol via het nummer op je factuur herleidbaar te houden. Een lichte nuance tussen twee batches of onder een ander licht blijft desondanks mogelijk. Dat hoort bij kunststof plaatmateriaal, en we zeggen het liever vooraf dan achteraf.

Je zocht dit op omdat je geen wand met twee tinten wilt opleveren, of omdat je nu twee platen naast elkaar hebt liggen en wilt weten of dit een gebrek is. Met het kader uit dit artikel kun je dat zelf beoordelen, en weet je hoe je een afwijking bij ons meldt.

Twijfel je over een tint in jouw ruimte, of wil je vooraf weten hoe we bij een grote order met rollen en batches omgaan? Vraag dan een adviesgesprek of een sample aan. Met meer dan 20 jaar ervaring in hygiënische wand- en plafondafwerking denken we vooraf met je mee, zodat je op de bouw niet voor verrassingen komt te staan.